ÇeÅŸitli cilt ve tırnak hâstalıklarına sebep olan 50 kadar manÂtar türü tesbit edilmiÅŸtir. Bunlar, dış etkilere karşı dirençli mikroÂorganizmalar olup her türlü kötü ÅŸartlar altında hayatlarını deÂvam ettirebilirler. TemizliÄŸe dikkat etmeyen kimselerin vücuduna yerleÅŸip fırsatını bulduklarında tahribatlarını yaparlar.
Vücut Mantarı: Cilt üzerinde pembe kırmızıhkta bir leke ile kendisini belli eder. Kırmızıhk çevreye doÄŸru yayıhrken ortası iyiÂleÅŸmeye baÅŸlar. Böylece halka ÅŸeklinde kabarcıklar ve kabarcıkÂların üzerinde kepeklenmeler ÅŸeklinde asıl belirti olarak ortaya çıÂkar.
Ne Yapmalı?
• Hastalığa sebep olan mantar cinsi tesbit edilmeden etkili bir tedavi mümkün değildir.
• Kesin teÅŸhis, cilt kazıntısının potasyum hidroksit eriyiÄŸi ile muamelesinden sonra, mikroskop altında incelenmesi ile konabiÂlir.
• Mantarın cinsine uygun antimikotik pomad, krem ve losyonÂlar kullanılır.
• GeniÅŸ alanlara yayılmış mantar hastalığında harici tedaviye ilâveten, ağızdan “griseofulvin” ihtiva eden haplar verilir.
Ayak Mantarı: Genellikle sporcularda, toplu halde yaÅŸanan yatıh okul ve kışla gibi yerlerde, ayak temizliÄŸine dikkat etmeyen kimselerde sık görülür. Parmak aralarına yerleÅŸerek kaşıntılara sebep olur. Kaşınan yerlerde deri kızarır ve bazan da kanar. AÄŸÂrılı iltihaplar oluÅŸabilir. Rahatsız edici “ayak kokusu” yapar.
Ne Yapmalı?
• Özellikle ayak temizliğine dikkât etmeli; her ayak yıkayışta parmak araları iyice kurulanmalıdır.
• Her gün temiz çorap giymeli; asla naylon çorap kullanmaÂmalıdır.
• Doktora muayene olup mantarm cinsine göre vereceÄŸi antiÂmikotik ilâçlar kullanılmahdır.
• Hastalık belirtileri geçse bile, en az bir ay tedaviye devam etmeli, hastalığın tekrarlamaması için temizliğe son derece önem vermelidir.
Tırnak Mantarı: Tedavi edilmeyen ayak mantarlarının geliÅŸeÂrek tırnakları da etkisi altına aldığı gözlenmiÅŸtir. El tırnaklarına nadiren geçer. Tırnaklar kahnlaÅŸarak parlakhğını kaybederler. İlerleyen vakalarda tırnaklar yerlerinden ayrılarak çıkabilir.
Tırnak mantarında çok .daha dikkatli bir tedavi gerekir. Dok tor, uygun gördüğü takdirde, deforme olmuÅŸ tırnakları sökerek teÂdaviyi kolaylaÅŸtırabilir. Altı ile on iki ay arasında deÄŸiÅŸen bir teÂdavi takvimi uygulanır.
Kafa Mantarı: Daha çok çocuklarda görülen bulaşıcı bir manÂtar hastalığıdır. Kafa derisini istilâ eden mantarlar, kepeklenmeÂye ve saç kırılmalarına sebep olurlar. Enfeksiyon, küçük bir alanÂda kaldığı gibi; bütün kafa derisini de kaplayabilir. Mantarın istiÂlâ ettiÄŸi alanda saç dökülmesi ve kabarık, iltihaph bir deri tabaÂkası görülür.
Ne Yapmalı?
• Hastalık bulaşıcı olduÄŸundan, hasta kiÅŸi iyileÅŸme görülünceÂye kadar aile üyelerinden tecrit edilmelidir.
• Tedavinin ÅŸekli, doktor tarafından, kafa derisi Wood ışığı alÂtında incelendikten sonra tesbit edilir.
• Tesbit edilen ilâç tedavisi en az bir ay müddetle tatbik ediÂlir.
Bacak ve Kasık Mantarı: Vücut mantarına benzer belirtiler gösterir. Halka biçiminde, yayılma temayülü olan, pembe kırmızı kabartılar şeklinde ortaya çıkar. Tedavi, mantarın cinsine uygun ilâçlarla gerçekleştirilir.
Vücutta görülen mantar, bazan beyazdan açık kahverengiye kadar deÄŸiÅŸen, mercimek büyüklüğünde lekeler halinde baÅŸlaÂmaktadır. “Malassezia-Fürfür” isimli mantar tarafından yapılan bu deri hastalığı, lekelerin büyüyerek birleÅŸmeleri ve deri üzerinÂde haritaya benzer alanlar oluÅŸturması ile karekterizedir. Hafif pullanma da vardır.
Tedavi, selenyum sülfür şampuanı, üç-dört gün müddetle, gece yatarken deriye sürülerek gerçekleştirilir. Sabah kalkınca, şampuanlı bölge yıkanır. Yıkanmasının sebebi, uzun müddet kaldığında deriyi tahriş etmesidir.